Home
Contact Us Contributors Activities Hooshang Golshiri About
 

 

مراسم اهدای ششمین جایزۀ هوشنگ گلشیری در ساعت 5 عصر چهارشنبه 13 دی در تالار ناصری خانۀ هنرمندان آغاز  شد. در این مراسم برترینهای ادبیات داستانی سال 1384 معرفی شدند.

ابتدا فرزانه طاهری گزارش كوتاهی از فعالیتهای بنیاد ارائه كرد و ضمن گرامی داشتن خاطرۀ احمد حبعلی موجانی، عضو هیات مدیرۀ بنیاد كه كمی پس از برگزاری مراسم پنجمین دورۀ جایزه درگذشت، یاد شاعر و طنزپرداز فقید، زندهیاد عمران صلاحی را نیز گرامی داشت و از متن طنزی یاد كرد كه صلاحی همراه با كاریكاتوری از گلشیری در ویژهنامۀ شصت سالگی گلشیری در سال 1377 منتشر كرده بود. (كپی این متن پس از پایان مراسم در اختیار حاضران قرار گرفت.) طاهری از تداوم انتشار مجموعۀ شهرزاد و نقش 82، گزیدۀ داستانهای دورۀ چهارم، و انتظار برای مجوز نقش 83، همچنین انتشار ترجمۀ مرتضی ثقفیان از شعرهای توماس ترانسترومر با همكاری بنیاد و نشر دیگر و نیز اهدای عواید آن به بنیاد خبر داد

ضمنا توضیح داد كه به دلیل آماده نبودن فهرست تكداستانهای برگزیدۀ دو مرحله، این داستانها نیز در مراسم معرفی نمیشوند. در پایان حاضران را دعوت كرد كه پس از پایان مراسم در صورت تمایل كتابهای نامزد دریافت جایزه، برندگان این دوره و دورههای قبل، كتابهای نقش و سایر كتابهای مرتبط با بنیاد را تهیه كنند، بویژه آنكه مجوز انتشار برخی از  این كتابها _ از جمله كتابهای نامزد دریافت جایزه_ نیز لغو شده است.

پس از سخنان طاهری، عبدالعلی عظیمی، دبیر جایزه، گزارشی از روند داوری در این دوره ارائه كرد. عظیمی با اشاره به سه سال تجربه در داوری دومرحله ای آن را روشی موفق ارزیابی كرد، زیرا:

اگرچه ممكن است تعدادی از نظردهندگان درعمل بیش از چهار یا پنج كتاب نخوانده باشند، وقتی تعداد نظردهندگان در حد قابل قبولی باشد، بعید است كه كتابی ناخوانده بماند. اگر كتابی حتی یك خوانندهء كارشناس نداشته باشد، باید بپذیریم كه یا در جای دورافتادهای چاپ شده كه كسی از آن خبر نشده یا آن قدر از نظر داستانی بیمایه یا كممایه بوده كه در هیچكس رغبت خواندن برنینگیخته و این یعنی یك جور داوری خاموش، چرا كه نادیده گرفتن هم به نوعی داوری است. نام نظردهندگان را هم هر سال به همین دلیل در سایت بنیاد اعلام می كنیم و در اختیار خبرگزاریها قرار میدهیم كه اگر نویسنده ای تكافتاده و كارش بد پخش شده یا اصلا پخش نشده، بتواند شخصا چند جلد از كتابش را به دست چند نظردهنده برساند یا برای بنیاد بفرستد تا در اختیار نظردهندگان بگذاریم.

او با اشاره به شرایط  دشوار سال گذشته و تنگتر شدن دریچهء صدور مجوز، دغدغههای برگزاركنندگان جایزه را برشمرد:

روند كند صدور مجوز آثار داستانی تا پیش از نمایشگاه كتاب ما را با این پرسش رودردو كرد كه آیا اساسا با این آثار قلیل و بعضا مثله شده میتوان یا باید جایزه برگزار كرد. اما وقت نمایشگاه متوجه شدیم كه تا حد قابل توجهی از سختگیری كاستهاند، بعدا متوجه شدیم بعضی فقط در نمایشگاه توزیع شدهاند و بس. با  توجه به تعداد آثار منتشرشده دیدیم شرایط تا حدودی معقول شده و می توان در تدارك جایزه بود. پس از نمایشگاه، وقتی شروع كردیم به تماس گرفتن برای جلب موافقت دوستان نظردهنده،متوجه شدیم كه افسردگی، دلمردگی و بلاتكلیفی دامنگیر همه شده و كمتر كسی دل و دماغ كاركردن دارد، چه رسد به مطالعه. اگر تاب و توانی در كسی مانده بود، می خواست آن را صرف كار خودش كند. با همهء تلاشی كه به خرج دادیم، تنها نزدیك به سی نفر_ یعنی نصف تعداد نظردهندگان پارسال_ موافقت خود را اعلام كردند، البته از این سی نفر هم پنج نفر به دلایلی یا نتوانستند نظر بدهند یا نتوانستیم بههیچوجه با آن ها تماس بگیریم، در نتیجه در كل 25 نفر نظر دادند.

و دربارهء تاثیر شرایط اخیر در برخی از آثار منتشرشده گفت:

در این عرصات واكنشهای نویسندگان البته متفاوت است. بعضی پیشاپیش سعیمی كنند از مواضع تهمت كناره بگیرند، پس خود ممیز آثارشان میشوند و خود حاضر میشوند دست و پای آثارشان را بشكنند، حتی فصلهایی از كارشان حذف میكنند یا مقدمه یا موخرهای _به قول صادق هدایتلایتچسبك» به اثر خود اضافه میكنند مگر خرشان از پل بگذرد، گیریم چلاق، باشد كه بر تن این موجود نرمتن بیمهره مهر «بلامانع» بخورد. ولی این مهر به ظاهر نامرئی را خود كار رو میكند، به همین دلیل داوران و كارشناسان اگرچه موارد حذف شده را به حدس درمییابند، به آسانی موارد افزوده شده را تمیز میدهند. در چند مورد امسال با این آثار حرامشده _ یا درست تر بگوییم «حلالشده»_  مواجه شدیم. همه بسیار تاسف خوردیم بر آن تودلی زیبا ولی مرده كه از جفت خون رسان خود خفه شده، ولی نمی توانستیم این اطلاع تاسفبار را در داوری لحاظ كنیم، چرا كه به هر حال خواهی نخواهی این خود نویسنده بوده كه با دست خود مخلوقش را بیحرمت كرده است. چه تجربههای ارزشمندی كه چنین بر كاغذ نقشنبسته مخدوش شدهاند.

داوران ششمین دورهء جایزهء گلشیری


داوران بخش مجموعه‌داستان
احمد اخوت، كامران بزرگنیا، علی خدایی، محمدحسن شهسواری، نسترن موسوی

 داوران بخش رمان
شهلا پروینروح، یونس تراكمه، محمد حسینی، محمود فلكی، مهسا محبعلی


برگزیدگان ششمین دورهء جایزهء هوشنگ گلشیری

بخش مجموعه‌داستان اول

پس از گزارش دبیر جایزه، نوبت به  نخستین بخش رسید: مجموعهداستان اول. ابتدا فیلمی از داستانخوانی نامزدهای دریافت جایزۀ بهترین مجموعهداستان اول پخش شد. سپس محمدحسن شهسواری به نمایندگی از داوران این بخش برای قرائت رای داوران بر صحنه آمد و مجموعهداستان باغهای شنی نوشتۀ حمیدرضا نجفی، از مجموعۀ شهرزاد را كه زیر نظر بنیاد منتشر میشود، به دلایل زیر برندۀ عنوان بهترین مجموعهداستان سال 1384 اعلام كرد:
 
  • پرداخت موفق شخصیتهای حاشیهای و فراموششدۀ اجتماع كه پیش از این اغلب به صورت تیپ در فضای داستان ایرانی حضور یافتهبودند
  • استفادۀ هوشمندانه از زبانی غنی و رنگین از اصطلاحات جهان زیرزمینی برای خلق فضاهای كمتر یادشده در ادبیات ایران؛ بیآنكه نویسنده مقهور این توانایی خود شود
  • خلق لحن روایی درخشان و بكر
  • پایانبندیموفق كه در هر داستان لایۀ دیگری به آن میافزاید
  • یكدستی مجموعه در عین تكراری نبودن داستانها

حمیدرضا نجفی جایزۀ نقدی (پنج میلیون ریال)، لوح تقدیر و تندیس خود را از محمدعلی سپانلو دریافت كرد.

 بخش مجموعه‌داستان

پس از پخش فیلم داستانخوانی نامزدهای دریافت جایزه در این بخش، نسترن موسوی به نمایندگی از داوران بخش مجموعهداستان، سمت تاریك كلمات، نوشتۀ حسین سناپور را به دلایل زیر برندۀ عنوان بهترین مجموعهداستان سال 1384 اعلام كرد:

 

  • استفادۀ هوشمندانه ازعناصر گفتگو و لحن در فضاسازی و خلق شخصیتهای پیچیده
  • ایجاد كشش داستانی در موضوعات بهظاهر روزمره
  • یكدستی مجموعه در عین تكراری نبودن داستانها
  • نگاه ظریف و ژرف به روابط مدرن شهری زنان و مردان
  • زبان پیراسته و متناسب با اثر

حسین سناپور جایزۀ نقدی (ده میلیون ریال)، لوح تقدیر و تندیس خود را از لیلی گلستان دریافت كرد.

در میانۀ مراسم، فیلم كوتاهی از تصاویر هوشنگ گلشیری پخش شد.

پس از پخش فیلم نوبت به بخش پایانی یعنی رمان رسید. بنا به گزارش دبیر جایزه، در بخش رمان اول امسال هیچ اثری اكثریت آرا را به دست نیاورد.

بخش رمان

امسال در بخش رمان دو اثر مشتركا بالاترین امتیاز را كسب كردند. پس از پخش فیلم داستانخوانی نامزدهای این بخش، و توضیح اینكه فیلم فرهاد كشوری را آقای نجف از اصفهان تهیه كردهاند، یونس تراكمه به نمایندگی از داوران بخش رمان برندگان این بخش را به ترتیب الفبایی نام نویسنده معرفی كرد.

داوران این بخش رمان چهاردرد، نوشتۀ منیرالدین بیروتی را به دلایل زیر برندۀعنوان مشترك بهترین رمان سال  1384 معرفی كردند:

 

  • قدرت قصهگویی و استفاده از زبانی درخور
  • شخصیتپردازی موفق از طریق تكگویی و تنوع لحن
  • نوآوری در روایت و خلق شبكۀ درهمتنیدهای از روایتها
  • فضاسازی موفق و ارائۀتصویری درخشان از زیر پوست یك شهر و مناسبات آن

منیرالدین بیروتی كه در دورۀ چهارم نیز برندء جایزۀ گلشیری شده بود، جایزۀ نقدی (پنج میلیون ریال)، لوح تقدیر و تندیس خود را از سیمین بهبهانی دریافت كرد.

سپس نوبت به اعلام رای داوران و معرفی برندۀ مشترك این بخش رسید. تراكمه رمان رویای تبت، نوشتۀ فریبا وفی را به دلایل زیر برندۀ عنوان مشترك بهترین رمان سال 1384 اعلام كرد:

 

  • نمایش موفق تاثیر رخدادهای اجتماعی و تاریخی در زندگی بیرونی و درونی و روابط شخصیتها
  • روایت هوشمندانۀ عشق از زوایای گوناگون با خلق ماجراهای درهمتنیده و در عین حال مستقل
  • زبان موجز و روان، متناسب با كنش داستانی
  • انتخاب زاویۀ دیدی متناسب با درونمایه
  • توفیق در ارائۀ كشمكشهای درونی شخصیتها
  • اجرای موفق جریان سیال ذهن به مدد گفتگو
  • دقت در استفاده از جزئیات در خدمت تركیببندی داستان

فریبا وفی نیز جایزۀ نقدی (پنج میلیون ریال)، لوح تقدیر و تندیس خود را از سیمین بهبهانی دریافت كرد.

در پایان همچون سالهای قبل، بساط گپ و گفت و خرید و امضای كتاب، ضمن پذیرایی از میهمانان گرم بود.

 

خبر و گزارش مراسم

 

etemad.ir
radiozamaneh.org

iran-emrooz.net

bbc.co.uk/persian

 

Top