Home
Contact UsContributors Activities Hooshang Golshiri About
 

 

مراسم اهداي ششمين جايزۀ هوشنگ گلشيري در ساعت 5 عصر چهارشنبه 13 دي در تالار ناصري خانۀ هنرمندان آغاز  شد. در اين مراسم برترين‌هاي ادبيات داستاني سال 1384 معرفي شدند.

ابتدا فرزانه طاهري گزارش كوتاهي از فعاليت‌هاي بنياد ارائه كرد و ضمن گرامي داشتن خاطرۀ احمد حب‌علي موجاني، عضو هيات مديرۀ بنياد كه كمي پس از برگزاري مراسم پنجمين دورۀ جايزه درگذشت، ياد شاعر و طنزپرداز فقيد، زنده‌ياد عمران صلاحي را نيز گرامي داشت و از متن طنزي ياد كرد كه صلاحي همراه با كاريكاتوري از گلشيري در ويژه‌نامۀ شصت سالگي گلشيري در سال 1377 منتشر كرده بود. (كپي اين متن پس از پايان مراسم در اختيار حاضران قرار گرفت.) طاهري از تداوم انتشار مجموعۀ شهرزاد و نقش 82، گزيدۀ داستان‌هاي دورۀ چهارم، و انتظار براي مجوز نقش 83، همچنين انتشار ترجمۀ مرتضي ثقفيان از شعرهاي توماس ترانسترومر با همكاري بنياد و نشر ديگر و نيز اهداي عوايد آن به بنياد خبر داد. 

ضمنا توضيح داد كه به دليل آماده نبودن فهرست تك‌داستان‌هاي برگزيدۀ دو مرحله، اين داستان‌ها نيز در مراسم معرفي نمي‌شوند. در پايان حاضران را دعوت كرد كه پس از پايان مراسم در صورت تمايل كتابهاي نامزد دريافت جايزه، برندگان اين دوره و دوره‌هاي قبل، كتابهاي نقش و ساير كتابهاي مرتبط با بنياد را تهيه كنند، بويژه آنكه مجوز انتشار برخي از  اين كتابها _ از جمله كتابهاي نامزد دريافت جايزه_ نيز لغو شده است.

پس از سخنان طاهري، عبدالعلي عظيمي، دبير جايزه، گزارشي از روند داوري در اين دوره ارائه كرد. عظيمي با اشاره به سه سال تجربه در داوري دومرحله اي آن را روشي موفق ارزيابي كرد، زيرا:

اگرچه ممكن است تعدادي از نظردهندگان درعمل بيش از چهار يا پنج كتاب نخوانده باشند، وقتي تعداد نظردهندگان در حد قابل قبولي باشد، بعيد است كه كتابي ناخوانده بماند. اگر كتابي حتي يك خوانندهء كارشناس نداشته باشد، بايد بپذيريم كه يا در جاي دورافتاده‌اي چاپ شده كه كسي از آن خبر نشده يا آن قدر از نظر داستاني بي‌مايه يا كم‌مايه بوده كه در هيچ‌كس رغبت خواندن برنينگيخته و اين يعني يك جور داوري خاموش، چرا كه ناديده گرفتن هم به نوعي داوري است. نام نظردهندگان را هم هر سال به همين دليل در سايت بنياد اعلام مي كنيم و در اختيار خبرگزاري‌ها قرار مي‌دهيم كه اگر نويسنده اي تك‌افتاده و كارش بد پخش شده يا اصلا پخش نشده، بتواند شخصا چند جلد از كتابش را به دست چند نظردهنده برساند يا براي بنياد بفرستد تا در اختيار نظردهندگان بگذاريم.

او با اشاره به شرايط  دشوار سال گذشته و تنگ‌تر شدن دريچهء صدور مجوز، دغدغه‌هاي برگزاركنندگان جايزه را برشمرد:

روند كند صدور مجوز آثار داستاني تا پيش از نمايشگاه كتاب ما را با اين پرسش رودردو كرد كه آيا اساسا با اين آثار قليل و بعضا مثله شده مي‌توان يا بايد جايزه برگزار كرد. اما وقت نمايشگاه متوجه شديم كه تا حد قابل توجهي از سخت‌گيري كاسته‌اند، بعدا متوجه شديم بعضي فقط در نمايشگاه توزيع شده‌اند و بس. با  توجه به تعداد آثار منتشرشده ديديم شرايط تا حدودي معقول شده و مي توان در تدارك جايزه بود. پس از نمايشگاه، وقتي شروع كرديم به تماس گرفتن براي جلب موافقت دوستان نظردهنده،‌ متوجه شديم كه افسردگي، دلمردگي و بلاتكليفي دامنگير همه شده و كمتر كسي دل و دماغ كاركردن دارد، چه رسد به مطالعه. اگر تاب و تواني در كسي مانده بود، مي خواست آن را صرف كار خودش كند. با همهء تلاشي كه به خرج داديم، تنها نزديك به سي نفر_ يعني نصف تعداد نظردهندگان پارسال_ موافقت خود را اعلام كردند، البته از اين سي نفر هم پنج نفر به دلايلي يا نتوانستند نظر بدهند يا نتوانستيم به‌هيچ‌وجه با آن ها تماس بگيريم، در نتيجه در كل 25 نفر نظر دادند.

و دربارهء تاثير شرايط اخير در برخي از آثار منتشرشده گفت:

در اين عرصات واكنش‌هاي نويسندگان البته متفاوت است. بعضي پيشاپيش سعي‌مي كنند از مواضع تهمت كناره بگيرند، پس خود مميز آثارشان مي‌شوند و خود حاضر مي‌شوند دست و پاي آثارشان را بشكنند، حتي فصل‌هايي از كارشان حذف مي‌كنند يا مقدمه يا موخره‌اي _به قول صادق هدايت_ «لايتچسبك» به اثر خود اضافه مي‌كنند مگر خرشان از پل بگذرد، گيريم چلاق، باشد كه بر تن اين موجود نرم‌تن بي‌مهره مهر «بلامانع» بخورد. ولي اين مهر به ظاهر نامرئي را خود كار رو مي‌كند، به همين دليل داوران و كارشناسان اگرچه موارد حذف شده را به حدس درمي‌يابند، به آساني موارد افزوده شده را تميز مي‌دهند. در چند مورد امسال با اين آثار حرام‌شده _ يا درست تر بگوييم «حلال‌شده»_  مواجه شديم. همه بسيار تاسف خورديم بر آن تودلي زيبا ولي مرده كه از جفت خون رسان خود خفه شده، ولي نمي توانستيم اين اطلاع تاسف‌بار را در داوري لحاظ كنيم، چرا كه به هر حال خواهي نخواهي اين خود نويسنده بوده كه با دست خود مخلوقش را بي‌حرمت كرده است. چه تجربه‌هاي ارزشمندي كه چنين بر كاغذ نقش‌نبسته مخدوش شده‌اند.

داوران ششمين دورهء جايزهء گلشيري

داوران بخش مجموعه‌داستان
احمد اخوت، كامران بزرگ‌نيا، علي خدايي، محمدحسن شهسواري، نسترن موسوي

 داوران بخش رمان
شهلا پروين‌روح، يونس تراكمه، محمد حسيني، محمود فلكي، مهسا محب‌علي

برگزيدگان ششمين دورهء جايزهء هوشنگ گلشيري

بخش مجموعه‌داستان اول

پس از گزارش دبير جايزه، نوبت به  نخستين بخش رسيد: مجموعه‌داستان اول. ابتدا فيلمي از داستان‌خواني نامزدهاي دريافت جايزۀ بهترين مجموعه‌داستان اول پخش شد. سپس محمدحسن شهسواري به نمايندگي از داوران اين بخش براي قرائت راي داوران بر صحنه آمد و مجموعه‌داستان باغ‌هاي شني نوشتۀ حميدرضا نجفي، از مجموعۀ شهرزاد را كه زير نظر بنياد منتشر مي‌شود، به دلايل زير برندۀ عنوان بهترين مجموعه‌داستان سال 1384 اعلام كرد:
 
  • پرداخت موفق شخصيت‌هاي حاشيه‌اي و فراموش‌شدۀ اجتماع كه پيش از اين اغلب به صورت تيپ در فضاي داستان ايراني حضور يافته ‌بودند
  • استفادۀ هوشمندانه از زباني غني و رنگين از اصطلاحات جهان زيرزميني براي خلق فضاهاي كمتر يادشده در ادبيات ايران؛ بي‌آنكه نويسنده مقهور اين توانايي خود شود
  • خلق لحن روايي درخشان و بكر
  • پايان‌بندي‌ موفق كه در هر داستان لايۀ ديگري به آن مي‌افزايد
  • يكدستي مجموعه در عين تكراري نبودن داستان‌ها

حميدرضا نجفي جايزۀ نقدي (پنج ميليون ريال)، لوح تقدير و تنديس خود را از محمدعلي سپانلو دريافت كرد.

 بخش مجموعه‌داستان

پس از پخش فيلم داستان‌خواني نامزدهاي دريافت جايزه در اين بخش، نسترن موسوي به نمايندگي از داوران بخش مجموعه‌داستان، سمت تاريك كلمات، نوشتۀ حسين سناپور را به دلايل زير برندۀ عنوان بهترين مجموعه‌داستان سال 1384 اعلام كرد:

 

  • استفادۀ هوشمندانه ازعناصر گفتگو و لحن در فضاسازي و خلق شخصيت‌هاي پيچيده
  • ايجاد كشش داستاني در موضوعات به‌ظاهر روزمره
  • يكدستي مجموعه در عين تكراري نبودن داستان‌ها
  • نگاه ظريف و ژرف به روابط مدرن شهري زنان و مردان
  • زبان پيراسته و متناسب با اثر

حسين سناپور جايزۀ نقدي (ده ميليون ريال)، لوح تقدير و تنديس خود را از لي‌لي گلستان دريافت كرد.

در ميانۀ مراسم، فيلم كوتاهي از تصاوير هوشنگ گلشيري پخش شد.

پس از پخش فيلم نوبت به بخش پاياني يعني رمان رسيد. بنا به گزارش دبير جايزه، در بخش رمان اول امسال هيچ اثري اكثريت آرا را به دست نياورد.

بخش رمان

امسال در بخش رمان دو اثر مشتركا بالاترين امتياز را كسب كردند. پس از پخش فيلم داستان‌خواني نامزدهاي اين بخش، و توضيح اينكه فيلم فرهاد كشوري را آقاي نجف از اصفهان تهيه كرده‌اند، يونس تراكمه به نمايندگي از داوران بخش رمان برندگان اين بخش را به ترتيب الفبايي نام نويسنده معرفي كرد.

داوران اين بخش رمان چهاردرد، نوشتۀ منيرالدين بيروتي را به دلايل زير برندۀ‌ عنوان مشترك بهترين رمان سال  1384 معرفي كردند:

 

  • قدرت قصه‌گويي و استفاده از زباني درخور
  • شخصيت‌پردازي موفق از طريق تك‌گويي و تنوع لحن
  • نوآوري در روايت و خلق شبكۀ درهم‌تنيده‌اي از روايت‌ها
  • فضاسازي موفق و ارائۀ‌ تصويري درخشان از زير پوست يك شهر و مناسبات آن

منيرالدين بيروتي كه در دورۀ چهارم نيز برندء جايزۀ گلشيري شده بود، جايزۀ نقدي (پنج ميليون ريال)، لوح تقدير و تنديس خود را از سيمين بهبهاني دريافت كرد.

سپس نوبت به اعلام راي داوران و معرفي برندۀ مشترك اين بخش رسيد. تراكمه رمان روياي تبت، نوشتۀ فريبا وفي را به دلايل زير برندۀ عنوان مشترك بهترين رمان سال 1384 اعلام كرد:

 

  • نمايش موفق تاثير رخدادهاي اجتماعي و تاريخي در زندگي بيروني و دروني و روابط شخصيت‌ها
  • روايت هوشمندانۀ عشق از زواياي گوناگون با خلق ماجراهاي درهم‌تنيده و در عين حال مستقل
  • زبان موجز و روان، متناسب با كنش داستاني
  • انتخاب زاويۀ ديدي متناسب با درونمايه
  • توفيق در ارائۀ كشمكش‌هاي دروني شخصيت‌ها
  • اجراي موفق جريان سيال ذهن به مدد گفتگو
  • دقت در استفاده از جزئيات در خدمت تركيب‌بندي داستان

فريبا وفي نيز جايزۀ نقدي (پنج ميليون ريال)، لوح تقدير و تنديس خود را از سيمين بهبهاني دريافت كرد.

در پايان همچون سالهاي قبل، بساط گپ و گفت و خريد و امضاي كتاب، ضمن پذيرايي از ميهمانان گرم بود.

 

خبر و گزارش مراسم


مصاحبه با برندگان و داوران

Top